Göz Kapağı Egzaması Nedir? Neden Olur, Nasıl Geçer?

Göz kapağı egzaması, göz kapaklarında kızarıklık, kaşıntı, kuruluk, pullanma ve bazen şişlikle kendini gösteren iltihaplı bir deri rahatsızlığıdır. Göz egzaması olarak da bilinen bu durum, çoğunlukla alerjik veya tahriş edici maddelerle temas sonucunda ortaya çıkar. Göz çevresindeki derinin ince ve hassas olması, kozmetik ürünler, göz damlaları ve çevresel etkenlere karşı reaksiyon gelişmesini kolaylaştırabilir. Tedavi, egzamanın nedenine ve şiddetine göre belirlenir. Göz kapağındaki kaşıntı ve kuruluk her zaman egzama kaynaklı olmadığından doğru tanı önemlidir.

Göz Kapağı Egzaması Nedir?

Göz kapağı egzaması, üst veya alt göz kapağındaki deriyi etkileyen, kaşıntı ve inflamasyonla seyreden bir dermatit tablosudur. Göz kapağında egzama geliştiğinde cilt bariyeri zayıflayabilir ve bölge dış etkenlere karşı daha hassas hâle gelebilir.

Göz çevresindeki deri, vücudun diğer bölgelerine göre oldukça incedir. Bu nedenle normalde sorun oluşturmayan bazı kozmetik ürünler, temizleyiciler veya kimyasal maddeler göz kapaklarında belirgin tahrişe yol açabilir.

Göz kapağı egzaması tek gözde veya her iki gözde görülebilir. Belirtiler bazen kısa süre içinde düzelirken bazı kişilerde tekrarlayan ataklar hâlinde devam edebilir.

Egzama doğrudan gözün içini değil, göz kapağı derisini etkiler. Bununla birlikte göz çevresindeki her kızarıklık veya şişlik egzama anlamına gelmez. Benzer şikâyetlere yol açabilen göz hastalıklarının ayırt edilmesi gerekir.

Göz Kapağında Egzama Neden Olur?

Göz kapağında egzama, çoğunlukla cildin alerjen veya tahriş edici maddelerle temas etmesi sonucunda gelişir. Bunun yanında atopik dermatit ve seboreik dermatit gibi cilt hastalıkları da göz kapaklarını etkileyebilir.

Alerjik kontakt dermatit

Alerjik kontakt dermatit, bağışıklık sisteminin belirli bir maddeye karşı geliştirdiği gecikmiş tipte deri reaksiyonudur.

Göz kapağında alerjik egzamaya neden olabilecek maddeler arasında şunlar bulunur:

• Göz makyajı ve makyaj temizleyicileri

• Göz çevresi kremleri ve kozmetik ürünler

• Parfüm ve koruyucu maddeler

• Güneş kremleri

• Bazı göz damlaları

• Kontakt lens bakım solüsyonları

• Oje ve protez tırnak ürünleri

• Saç boyaları

• Nikel gibi metaller

Alerjenin mutlaka göz çevresine doğrudan uygulanması gerekmez. Örneğin tırnak ürünlerindeki bazı maddeler, ellerin gözlere temas etmesiyle göz kapağı derisine taşınabilir.

Ayrıca yıllardır kullanılan bir ürüne karşı sonradan alerji gelişmesi de mümkündür.

İrritan kontakt dermatit

İrritan kontakt dermatit, cildin tahriş edici maddeler veya fiziksel etkenler nedeniyle zarar görmesiyle ortaya çıkar. Alerjik kontakt dermatitten farklı olarak önceden alerjik duyarlanma gerektirmez.

Sık göz ovalama, sert temizleyiciler, aşırı yıkama ve bazı kozmetik içerikler göz kapağındaki cilt bariyerini bozabilir.

Atopik ve seboreik dermatit

Atopik dermatit, cilt kuruluğu ve tekrarlayan egzama ataklarıyla ilişkili kronik bir deri hastalığıdır. Bazı kişilerde göz kapakları da etkilenebilir.

Seboreik dermatit ise özellikle yağ bezlerinin yoğun olduğu bölgelerde kızarıklık ve pullanma oluşturabilir. Kaş çevresi ve kirpik diplerinde de görülebilir.

Bu durumların birbirinden ayrılması, uygulanacak tedavinin belirlenmesi açısından önemlidir.

Göz Kapağı Egzaması Belirtileri Nelerdir?

Göz kapağı egzaması belirtileri, hastalığın nedenine ve şiddetine göre değişebilir. En sık görülen şikâyetler kaşıntı, kızarıklık, kuruluk ve pullanmadır.

Göz egzamasında karşılaşılabilecek belirtiler şunlardır:

• Üst veya alt göz kapağında kaşıntı

• Göz çevresinde kızarıklık

• Göz kapağında kuruluk ve gerginlik hissi

• İnce deri döküntüleri ve pullanma

• Göz kapağında soyulma

• Yanma veya batma hissi

• Göz kapağında hafif şişlik

• İleri veya tekrarlayan durumlarda çatlama ve deri kalınlaşması

Belirtiler bazen tek göz kapağında başlar, bazen iki tarafı birden etkiler.

Göz kapağında kuruluk ve pullanma neden olur?

Göz kapağında kuruluk ve pullanma, cilt bariyerinin bozulması ve derideki inflamasyon nedeniyle ortaya çıkabilir. Egzama bu belirtilerin önemli nedenlerinden biridir ancak tek neden değildir.

Özellikle kirpik diplerinde kabuklanma, kızarıklık ve tahriş varsa blefarit (göz kapağı iltihabı) gibi başka durumlar da değerlendirilmelidir.

Göz kapağında kuruluk ile gözün kendisinde hissedilen kuruluk da birbirinden farklıdır. Göz yüzeyinde yanma, batma, kumlanma ve sulanma gibi yakınmalar bulunuyorsa göz kuruluğu açısından değerlendirme gerekebilir.

Göz kapağı üstünde kaşıntı neden olur?

Göz kapağının üstünde kaşıntı; kontakt dermatit, atopik egzama, tahriş veya başka göz kapağı hastalıkları nedeniyle gelişebilir.

Özellikle yeni bir makyaj ürünü, göz kremi, güneş kremi ya da temizleyici kullanımı sonrasında başlayan kaşıntıda ürünle temasın rolü araştırılmalıdır.

Bununla birlikte her kaşıntının alerji kaynaklı olduğu düşünülmemelidir. Kaşıntıya eşlik eden pullanma, akıntı, ağrı ve diğer bulgular tanıda önem taşır.

Göz Altında ve Göz Kenarında Egzama

Göz altı egzaması, alt göz kapağı ve çevresindeki deride kızarıklık, kuruluk, pullanma ve kaşıntıyla kendini gösterebilir.

Göz altında egzama gelişmesinin nedenleri, üst göz kapağındaki egzama nedenleriyle büyük ölçüde benzerdir. Kozmetik ürünler, temizleyiciler, alerjenler ve cilt bariyerinin zayıflaması bu bölgede de etkili olabilir.

Göz altında egzama neden olur?

Göz altındaki derinin hassas olması, tahriş edici maddelere karşı reaksiyon gelişmesini kolaylaştırabilir.

Göz altında egzama nedenleri arasında kontakt dermatit, atopik dermatit ve çevresel tahriş yer alabilir. Özellikle göz altına uygulanan bakım ürünleri veya makyaj malzemeleri değerlendirilmelidir.

Göz altında pullanma ve kızarıklık görüldüğünde bölgeyi sert biçimde temizlemek veya peeling uygulamak belirtileri artırabilir.

Göz kenarında egzama nasıl anlaşılır?

Göz kenarında egzama, gözün iç veya dış köşesine yakın deride kaşıntı, kızarıklık ve pullanmayla kendini gösterebilir.

Ancak göz köşelerinde gelişen her tahriş egzama değildir. Gözyaşıyla sürekli temas, göz yüzeyi hastalıkları veya başka deri problemleri de benzer görünüm oluşturabilir.

Özellikle göz kapağı şişliği belirginse göz kapağı şişmesinin nedenleri de değerlendirilmelidir.

Göz Kapağı Egzaması Hangi Hastalıklarla Karışır?

Göz kapağı egzaması, benzer belirtiler oluşturan bazı göz ve deri hastalıklarıyla karıştırılabilir.

Hastalık	Öne çıkan belirtiler	Ayırt edici özellik
Göz kapağı egzaması	Kaşıntı, kuruluk, kızarıklık, pullanma	Göz kapağı derisinde inflamasyon
Blefarit	Kirpik diplerinde kabuklanma, kızarıklık, tahriş	Göz kapağı kenarının etkilenmesi
Alerjik konjonktivit	Gözlerde kaşıntı, sulanma, kızarıklık	Göz yüzeyinin ve konjonktivanın etkilenmesi
Göz kuruluğu	Yanma, batma, kumlanma hissi	Gözyaşı filmi ve göz yüzeyinin etkilenmesi
Göz kapağı enfeksiyonları	Şişlik, kızarıklık, hassasiyet, bazen ağrı	Enfeksiyona özgü bulguların bulunabilmesi

Özellikle mevsimsel dönemlerde gözlerde sulanma ve yoğun kaşıntı yaşanıyorsa bahar alerjisinde göz kaşıntısı hakkında bilgi edinmek, göz alerjisi ile kapak derisindeki egzamanın farklarını anlamaya yardımcı olabilir.

Kirpik diplerinde belirgin kabuklanma ve tahriş bulunan bazı kişilerde ise Demodex kaynaklı kirpik dibi sorunları değerlendirilmesi gereken diğer nedenler arasındadır.

Önemli: Şiddetli göz ağrısı, görme azalması, ışığa belirgin hassasiyet, göz hareketleriyle ağrı veya hızla artan tek taraflı şişlik basit egzamanın tipik belirtileri değildir. Bu durumlarda gecikmeden tıbbi değerlendirme gerekir.

Göz Kapağı Egzaması Nasıl Geçer?

Göz kapağı egzaması tedavisi, öncelikle rahatsızlığın nedeninin belirlenmesine dayanır. Alerjik veya tahriş edici bir madde söz konusuysa bu temasın azaltılması ya da ortadan kaldırılması tedavinin önemli bir parçasıdır.

Tedavi yaklaşımı genel olarak üç temel noktaya odaklanır:

1. Egzamayı tetikleyen maddelerin belirlenmesi ve mümkünse bunlardan kaçınılması.

2. Göz kapağı derisinin koruyucu bariyerinin desteklenmesi.

3. Gerekli durumlarda inflamasyonun uygun ilaçlarla kontrol altına alınması.

Tetikleyici maddelerin belirlenmesi

Göz kapağında egzama tekrarlıyorsa kullanılan kozmetik ürünler, göz damlaları, lens solüsyonları ve diğer temas kaynakları değerlendirilmelidir.

Şikâyetlerin hangi ürünlerden sonra başladığını not etmek yararlı olabilir. Ancak belirli bir ürünün gerçekten alerjiye neden olup olmadığını yalnızca zaman ilişkisine bakarak kesinleştirmek mümkün değildir.

Alerjik kontakt dermatitten şüphelenilen bazı hastalarda dermatoloji uzmanı tarafından yama testi önerilebilir.

Cilt bariyerinin korunması

Göz kapağı derisinin tahrişten korunması, egzama tedavisini destekleyen önemli bir adımdır.

Hassas bölgeyi sert biçimde ovalamamak, gereksiz kozmetik kullanımını azaltmak ve uygun nemlendirici ürünlerden yararlanmak cilt bariyerinin korunmasına yardımcı olabilir.

Ancak göz çevresine uygulanacak ürünlerin seçimi dikkat gerektirir. Yüzün başka bölgelerinde güvenle kullanılan bir ürün, göz kapaklarında tahrişe neden olabilir.

Tıbbi tedavi

Egzamanın şiddetine göre hekim tarafından kısa süreli düşük güçlü topikal kortikosteroidler veya belirli durumlarda topikal kalsinörin inhibitörleri önerilebilir.

Tedavi seçimi, göz kapağındaki inflamasyonun şiddetine, hastanın yaşına ve eşlik eden sağlık durumlarına göre yapılır.

Göz çevresinde ilaçların kontrolsüz kullanımı istenmeyen etkilere yol açabileceğinden tedavi mutlaka uzman önerisiyle planlanmalıdır.

Göz Egzamasına Hangi Krem İyi Gelir?

Göz kapağında egzamaya hangi krem iyi gelir? sorusunun herkes için geçerli tek bir yanıtı yoktur. Kullanılacak krem, egzamanın nedenine, şiddetine ve göz kapağı derisinin durumuna göre belirlenir.

Tedavide değerlendirilebilen ürün grupları şunlardır:

Nemlendirici ve bariyer destekleyici ürünler: Parfümsüz ve hassas ciltlere uygun bazı ürünler kuruluğun azaltılmasına yardımcı olabilir. Ancak göz çevresinde kullanılmaya uygun olmaları önemlidir.

Düşük güçlü kortikosteroid kremler: Bazı egzama alevlenmelerinde hekim tarafından kısa süreli önerilebilir. Göz çevresinde uzun süreli veya kontrolsüz kullanım, göz içi basıncında artış ve katarakt gibi risklerle ilişkilendirilebilir.

Topikal kalsinörin inhibitörleri: Bazı hastalarda kortikosteroid dışı tedavi seçeneği olarak dermatoloji uzmanı tarafından değerlendirilebilir.

Göz kapağına güçlü kortizonlu kremler, antibiyotikli ürünler veya birden fazla etken madde içeren karışımlar doktor önerisi olmadan uygulanmamalıdır.

Ayrıca göz damlası ile göz kapağı derisine sürülen krem aynı amaçla kullanılmaz. Gözün içine uygulanmak üzere hazırlanmış bir ürün, kapak egzamasının tedavisi için otomatik olarak uygun değildir.

Göz Kapağı Egzamasına Evde Ne İyi Gelir?

Evde uygulanabilecek bakım alışkanlıkları, göz kapağı egzamasında tahrişi azaltmaya ve cilt bariyerini korumaya yardımcı olabilir. Ancak bunlar gerekli tıbbi tedavinin yerine geçmez.

Günlük yaşamda şu noktalara dikkat edilebilir:

• Göz kapaklarını kaşımaktan ve ovalamaktan kaçınmak.

• Aktif egzama döneminde göz makyajına ara vermek.

• Parfümlü veya tahriş edici ürünlerin kullanımını gözden geçirmek.

• Göz çevresini sert temizleyicilerle yıkamamak.

• Hekim tarafından uygun görülen bakım ürünlerini kullanmak.

• Yeni kozmetik ürünleri aynı anda çok sayıda kullanmaya başlamamak.

• Göz kapağında tahrişe yol açabilecek temasları belirlemeye çalışmak.

Bazı kişilerde kısa süreli, temiz ve serin kompres kaşıntı hissini hafifletebilir. Ancak kompres uygulaması enfeksiyon veya başka bir göz hastalığının tedavisi yerine geçmez.

Limon, sirke, uçucu yağlar ve benzeri maddeler göz çevresine uygulanmamalıdır. Bu tür ürünler hassas göz kapağı derisini tahriş edebilir ve göze temas etmeleri durumunda ek sorunlara neden olabilir.

Göz Kapağı Egzaması İçin Hangi Doktora Gidilir?

Göz kapağı egzaması bir deri hastalığı olduğu için tanı ve tedavisinde dermatoloji uzmanı temel başvuru noktalarından biridir.

Ancak gözde kızarıklık, sulanma, batma, görme değişikliği veya göz kapağı kenarında iltihaplanma gibi ek belirtiler varsa göz hastalıkları uzmanı tarafından da değerlendirme yapılması gerekebilir.

Özellikle egzama ile karışabilen göz kapağı hastalıklarının ayırt edilmesi ve göz yüzeyinin kontrol edilmesi açısından göz muayenesi önem taşır.

Çağın Göz Hastanesi'nin genel göz muayenesi sayfasından göz sağlığı değerlendirmesi hakkında bilgi alınabilir.

Göz kapağı egzamasında ne zaman doktora başvurulmalı?

Aşağıdaki durumlarda uzman değerlendirmesi önerilir:

• Göz kapağındaki kızarıklık ve kaşıntının uzun sürmesi

• Şikâyetlerin sık tekrarlaması

• Göz çevresinde belirgin çatlama veya ağrılı lezyonlar gelişmesi

• Uygulanan bakıma rağmen düzelme olmaması

• Göz kapağı şişliğinin artması

• Gözün kendisinde de belirti bulunması

Görme azalması, şiddetli göz ağrısı, ışığa belirgin hassasiyet veya göz hareketleriyle ağrı varsa rutin kontrol beklenmeden acil değerlendirme yapılmalıdır.

Göz Kapağı Egzaması Nasıl Önlenir?

Göz kapağı egzamasının her zaman tamamen önlenmesi mümkün değildir. Ancak tetikleyicilerin belirlenmesi ve uygun cilt bakımı, bazı kişilerde tekrar riskini azaltabilir.

Özellikle daha önce kontakt dermatit tanısı almış kişilerde alerjiye neden olduğu belirlenen maddelerden kaçınmak önemlidir.

Göz çevresinde kullanılan ürünlerin içeriklerini takip etmek, gereksiz ürün değişikliklerinden kaçınmak ve gözleri sık ovalamamak da koruyucu yaklaşımın parçalarıdır.

Tekrarlayan durumlarda yalnızca belirtileri geçici olarak baskılamak yerine altta yatan nedenin araştırılması, uzun dönem kontrol açısından daha yararlı olabilir.

Sıkça Sorulan Sorular

Göz kapağı egzaması kaç günde geçer?

İyileşme süresi egzamanın nedenine ve şiddetine göre değişir. Tetikleyici temasın ortadan kaldırıldığı ve uygun tedavinin uygulandığı hafif durumlarda birkaç gün içinde rahatlama başlayabilir. Ancak cildin tamamen düzelmesi daha uzun sürebilir. Tekrarlayan veya kronik egzamada tedavi ve takip süreci kişiye göre planlanmalıdır.

Göz kapağı egzaması bulaşıcı mıdır?

Hayır. Göz kapağı egzaması bulaşıcı değildir. Alerjik veya irritan dermatit, kişiden kişiye geçen bir enfeksiyon değildir. Ancak bazı göz enfeksiyonları benzer kızarıklık ve şişlik oluşturabildiği için doğru tanı önemlidir.

Göz kapağı üstünde kaşıntı neden olur?

Göz kapağının üstünde kaşıntı; kontakt dermatit, atopik egzama, tahriş veya göz kapağını etkileyen başka hastalıklar nedeniyle ortaya çıkabilir. Özellikle kuruluk, kızarıklık ve pullanma eşlik ediyorsa dermatolojik değerlendirme gerekebilir.

Göz kapağında kuruluk ve pullanma neden olur?

Göz kapağında kuruluk ve pullanma, cilt bariyerinin bozulması ve inflamasyon nedeniyle gelişebilir. Egzama önemli nedenlerden biridir. Bununla birlikte blefarit ve seboreik dermatit gibi hastalıklar da benzer belirtilere yol açabilir.

Göz kapağı egzaması için hangi krem kullanılmalı?

Krem seçimi egzamanın nedenine ve şiddetine göre yapılmalıdır. Bazı kişilerde uygun nemlendiriciler yeterli destek sağlayabilirken bazılarında reçeteli antiinflamatuvar tedaviler gerekebilir. Göz çevresinde kortizonlu kremler doktor önerisi olmadan kullanılmamalıdır.

Göz kapağı egzaması tekrarlar mı?

Evet. Özellikle alerjen veya tahriş edici maddelerle temas devam ediyorsa egzama tekrarlayabilir. Tetikleyicinin belirlenmesi ve uygun bakım alışkanlıklarının sürdürülmesi tekrar riskinin azaltılmasına yardımcı olabilir.

Sonuç

Göz kapağı egzaması, göz çevresindeki hassas deride kaşıntı, kızarıklık, kuruluk ve pullanmayla ortaya çıkan bir dermatit türüdür. Alerjik veya irritan temas, atopik dermatit ve bazı diğer deri hastalıkları bu tabloya neden olabilir.

Tedavide temel yaklaşım, egzamanın nedenini belirlemek, cilt bariyerini korumak ve gerektiğinde uygun ilaçlarla inflamasyonu kontrol altına almaktır. Göz kapağında her kızarıklık veya kaşıntı egzama kaynaklı olmadığından, özellikle tekrarlayan şikâyetlerde uzman değerlendirmesi önemlidir. Görme değişikliği, şiddetli ağrı veya hızla artan şişlik gibi belirtiler varsa gecikmeden göz hastalıkları değerlendirmesi yapılmalıdır.